Onder historische wapens worden die wapens verstaan die voor 1878 vervaardigd dan wel ontworpen zijn en bedoeld waren voor buskruit. Oorspronkelijk kwamen hier alleen originele antieke wapens voor in aanmerking, later werd door de grote belangstelling voor dit soort wapens en het geringe aanbod ervan, de productie van deze modellen weer op gang gebracht. Dit zijn dan de zogenaamde replica’s die heden te dage vrijwel worden gebruikt.

De KNSA hanteert daarbij de volgende definities:
•    Een origineel vuurwapen is een vóór 1945 vervaardigd en geheel ongewijzigd origineel antiek voorlaadvuurwapen met richtmiddelen, slotwerk, kolf en loop in originele stijl of,
•    een vóór 1945 vervaardigd en model van vóór 1889 origineel en geheel ongewijzigd antiek achterlaadgeweer met richtmiddelen, slotwerk, kolf en loop in originele stijl en ontworpen voor het gebruik van zwart kruit (patronen).
Als oorspronkelijk worden ook beschouwd de zogenaamde arsenaal ombouwen van de ontstekingsvorm, bijvoorbeeld: van vuursteenontsteking naar percussieontsteking. Met een origineel vuurwapen mag men niet meedoen aan de discipline replica’s. 

Het schieten met historische wapens wordt meestal gedaan door schutters die zich aangetrokken voelen door de hele sfeer van de periode waarin deze wapens gebruikt werden. Het is dan ook een discipline die niet gekenmerkt wordt door high tech wapens maar door de sfeer er omheen.

De discipline historische wapens kent een groot aantal onderdelen, die gesierd zijn met namen van typen wapens of beroemde Wapensmeden. Het merendeel van de historische wapens zijn voorladers, dat wil zeggen dat ze via de loop geladen moeten worden. Dit laden is een arbeidsintensieve en precieze procedure.

In het geval van de hieronder afgebeelde voorlaadrevolver bijvoorbeeld, moet er een zorgvuldig afgewogen hoeveelheid kruit in de zes kamers van de cilinder gegoten worden, daarna de kogels op het kruit geplaatst, de overblijvende ruimte van de kamers moet dicht gesmeerd worden met een vetsoort en tenslotte moeten de slaghoedjes op nippels van iedere kamer geplaatst worden. Het afsmeren van de kamers met vet heeft twee doelen, ten eerste het soepel houden van het kruitslijm dat vrijkomt bij het verbranden van buskruit en ten tweede het voorkomen dat bij het afgaan van het eerste schot door de vlam ook het kruit in de andere kamers ‘spontaan’ tot ontbranding komt en alle zes schoten tegelijk afgaan. Voor dit vet worden allerlei speciale recepten door de schutters bedacht, maar de meeste mengsels zij net als vroeger gebaseerd op bijenwas en dierlijk vet.

Buskruit ook wel zwartkruit genoemd is een heel ander materiaal dan het moderne rookloze kruit. Buskruit is zeer makkelijk ontbrandbaar en produceert daarbij veel rookwolken en een karakteristieke zwavellucht. Het moderne rookloze kruit is meestal gebaseerd op genitreerde cellulose en is daardoor rook- en geurloos, het is bovendien veel moeilijker te ontsteken.

Zwartkruit is verkrijgbaar in verschillende korrelgroottes. Hoe kleiner de kruimels, hoe sneller het verbrandt. FFFFG is zeer fijn en wordt alleen gebruikt als pankruit voor een vuursteen musket voor de meest snelle ontsteking. FFFG is iets grover en is voor revolvers en geweren met kleinere kalibers. FFG is weer iets grover en is voor grootkaliber musketten en geweren. FG heeft de grootste korrel grootte en wordt gebruikt voor kanonnen en dergelijke.

Ja, ook kanonnen vallen onder historische wapens en er zijn verenigingen in Nederland die daadwerkelijk met een kanon schieten. Zo kennen we:

•    de Kartouw; dat is elk type gladloops (miniatuur) kanon met percussie- of lontslotontsteking en met een maximale inwendige looplengte van 750 mm, kaliber maximaal 40 mm. Schietafstand: 25 meter.
•    Een andere is de Bombarde; dat is elk type gladloops (miniatuur) kanon met percussie- of lontslot ontsteking met een maximale inwendige looplengte van 750 mm, kaliber maximaal 40 mm. Schietafstand: 50 meter.

Binnen onze vereniging zijn geen kanonnen aanwezig, wel zijn er enkele schutters die met historische wapens schieten.

Meer informatie kunt u o.a. vinden bij:

De Dutch Muzzle Loaders
De Nederlandse Kanonniers Vereniging
Reglement KNSA (pdf)
Vince Lewis - Interesting Firearms